Siemię lniane - Dar matki natury

Siemie lniane
Zdjęcie Vie Studio pexels

Choć zdawać by się mogło, że to zwyczajna roślina, len to kolejny ze wspaniałych darów matki natury, bogaty we właściwości, wpływające pozytywnie na nasz organizm w środku i na zewnątrz. Znały go już nasze babki, a najnowsze badania potwierdzają - nasiona lnu, czy też siemię lniane to tak zwane superfoods (naturalna, nieprzetworzona żywność, bogata w korzystne składniki). W jaki sposób spożywać len i jakie efekty przyniesie?

Siemię lniane - właściwości i zastosowanie

Właściwości nasion lnu

Len zaliczany jest do roślin leczniczych, a większość jego właściwości kryje się właśnie w nasionach. Siemię lniane łączy w sobie kilka unikalnych cech: lignany (czyli fitoestrogeny - hormony roślinne), kwasy omega-3 (czyli “dobre tłuszcze” występujące również w niektórych rybach i orzechach włoskich) i śluz (włókna roślinne, rozpuszczalne w wodzie). 

Lignany

Regulują gospodarkę hormonalną, mają działanie antyoksydacyjne (przeciwutleniające) i antynowotworowe - ponieważ kontrolują poziom estrogenów w ciele, chronią przed rakiem macicy, jajników i piersi. Lignany wspierają organizm w okresie menopauzy (łagodzą objawy), przy osteoporozie (zmniejszają podatność kości na złamania), przy otyłości (przyspieszają metabolizm, regulują poziom glukozy we krwi), a także w przypadku chorób układu sercowo-naczyniowego i nietrzymania moczu. Lignany zmniejszają poziom “złego cholesterolu” i zwiększają poziom “dobrego”.

Kwasy omega-3

Siemię lniane to jedno z ich najlepszych źródeł. Spożywając produkty bogate w kwasy omega-3 polepszamy pracę mózgu, serca i narządu wzroku, wzmacniamy odporność oraz kości i stawy, poprawiamy stan skóry, zapobiegamy alergiom i nowotworom.

Śluz roślinny

Ta żelowa substancja powleka błony śluzowe przełyku, żołądka i części dwunastnicy, chroniąc w ten sposób organizm przed kwasem solnym. Śluz działa zbawiennie na układ pokarmowy przy refluksie i wrzodach żołądka; może również pomóc w przypadku uporczywego kaszlu, przeziębienia, zapalenia oskrzeli i chrypki - działa osłonowo i nawilża.

Przedstawiliśmy top 3 właściwości lnu, ale to nie koniec. Dzięki wysokiej zawartości błonnika, nasiona lnu poprawiają trawienie i perystaltykę jelit, regulują rytm wypróżnień i niwelują zaparcia. Błonnik w siemieniu lnianym łagodzi dolegliwości spowodowane zespołem jelita drażliwego, przywraca prawidłową florę bakteryjną przewodu pokarmowego i reguluje poziom cukru we krwi (ważne dla osób z cukrzycą typu 2). Błonnik wraz z lignanami wspiera walkę z otyłością i sprzyja odchudzaniu - po spożyciu odpowiedniej ilości błonnika, dłużej czujemy się najedzeni i nie mamy ochoty na przekąski między posiłkami. Siemię lniane zawiera również mnóstwo minerałów (m.in. magnez, wapń, cynk, selen), witamin (C, E, K, witaminy z grupy B, kwas foliowy), sterole (obniżają cholesterol, chronią przed wolnymi rodnikami), białka i przeciwutleniacze. 

Jak stosować len?

Nasiona lnu to małe, brązowe lub złote ziarenka. Dzienna dawka, odpowiednia dla dorosłej osoby to 1-2 łyżki stołowe. Można je spożywać w różnej formie: całych ziaren, zmielonych, lub w postaci oleju lnianego. 

Całe ziarna

Niektóre badania wskazują, że przy spożywaniu całych ziaren, organizm nie wchłania cennych wartości odżywczych, na których przecież nam zależy - nasze ciało po prostu nie przetrawi twardych skorupek. Możemy jednak wykorzystać ziarna przy dekoracji sałatki, dodać do jogurtu czy panierki, upiec z nimi chleb - bardzo dokładne pogryzienie ziaren, pozwoli nam wchłonąć część składników. Innym sposobem na spożywanie nasion jest ich namaczanie. Zalane wodą lub mlekiem i pozostawione na kilka godzin, nasiona pękają i stają się strawne. Świetnym i wygodnym sposobem jest przygotowywanie tzw. nocnych owsianek - do słoiczka wrzucamy płatki owsiane, ziarna lnu, ulubione owoce, zalewamy mlekiem i wstawiamy do lodówki - rano będzie na nas czekać pyszne i zdrowe śniadanie. Inne sposoby na ziarna lnu to na przykład:

  • kisiel - sprawdza się przy biegunkach, wrzodach żołądka i chorobach górnych dróg oddechowych. Przygotowanie: dwie łyżki ziaren zalać szklanką przegotowanej, wystudzonej wody i odstawić na minimum godzinę. Po tym czasie ziarna odcedzić i spożywać pozostały ‘kleik’ najlepiej 3 razy dziennie (w przypadku biegunki, do jej ustąpienia). Można również zjeść kisiel wraz z ziarnami i dla smaku posłodzić odrobiną miodu (sam kleik nie posiada walorów smakowych);
  • gotowanie - łyżkę ziaren zalewamy szklanką wody i gotujemy na małym ogniu przez około 15 minut. Ostudzoną substancję przecedzamy i pijemy (pomaga przy podrażnieniach żołądka);
  • napar - łyżkę ziaren zalewamy szklanką ciepłej lub wrzącej wody i odstawiamy pod przykryciem na kilkanaście minut. Napar możemy pić rano i wieczorem, lub nakładać na skórę (łuszczyca, półpasiec);
almond 3657869 960 720 edited 1 jpg webp webp
fot. pixabay.com

Zmielone ziarna

Bardziej polecaną metodą jest mielenie lnu, np. w młynku do kawy (nie musi to być wielki wydatek, na rynku dostępne są w wariantach cenowych 30-40 zł), lub w blenderze wysokoobrotowym. Nasiona lnu należy mielić na bieżąco, tuż przed użyciem, lub przechowywać do kilku miesięcy w szczelnym opakowaniu, chroniąc przed słońcem i ciepłem. Możemy kupić oczywiście już zmielone siemię, wiąże się to jednak z pewnym ryzykiem - nie wiemy kiedy dokładnie nasiona zostały zmielone ani jak przechowywano je przed zapakowaniem - wpływ światła, powietrza i wysokiej temperatury pozbawia zmielone nasiona cennych właściwości. Zmielone ziarna sprawdzą się w kuchni wegańskiej zamiast jajek - proszek w połączeniu z odrobiną wody, stworzy substancję spajającą, świetną przy warzywnych kotlecikach i różnych wypiekach. 

Olej lniany

To jeden z najzdrowszych olejów na świecie, pamiętajmy jednak, by używać go tylko na zimno - np. jako dressing do sałatki. Podobnie jak w przypadku zmielonych nasion, bardzo ważne jest jego przechowywanie - najlepiej w butelce z ciemnego szkła, w lodówce. Świeży olej lniany smakuje i pachnie słodko, orzechowo. Uważajmy jednak na jego ilość! Przy zbyt dużej, mogą pojawić się wzdęcia, biegunka i gazy. 

Siemię lniane w kosmetyce

Jak wspomnieliśmy wyżej, nasiona lnu działają na nasz organizm nie tylko od środka - mogą być wykorzystywane również w różnego rodzaju kosmetykach. Czy wybierzemy produkt z drogerii, czy też postanowimy wykonać go samemu, nasiona lnu świetnie pielęgnują włosy, skórę i paznokcie. 

Włosy

W kręgach włosomaniaczek, bardzo popularny jest glutek lniany (żel lniany). Ten niezwykle tani kosmetyk sprawdzi się do każdego rodzaju włosów, szczególnie zniszczonych i wysokoporowatych (suchych, łamliwych, puszących, elektryzujących, trudnych do rozczesania). Glutek wspaniale nawilża włosy i skórę głowy, może również pomóc w przypadku przetłuszczania. Tego domowego kosmetyku używamy przed myciem lub po, na włosy suche lub mokre - nakładamy równomiernie na całe włosy i skórę głowy - pozostawiamy na kilkanaście minut, a następnie spłukujemy. Żel lniany jest również sprzymierzeńcem właścicielek włosów kręconych - można go używać w mniejszej ilości, tak jak kupnych stylizatorów, a loki po jego użyciu są gładkie, miękkie i sprężyste.

  • żel na ciepło (proporcje można dobrać samodzielnie) - do rondelka wsypujemy 4 łyżki nasion lnu, zalewamy odrobiną wody. Gotujemy przez kilka minut, na bardzo małym ogniu i od czasu do czasu mieszamy. Gdy zauważymy, że konsystencja stała się żelowa, wyłączamy palnik i czekamy aż substancja ostygnie. Glutek przecedzamy, umieszczamy na przykład w słoiczku i gotowe! Glutek przygotowany na ciepło ma gęstszą konsystencję, sprawdzi się lepiej przy stylizacji loków.
  • żel na zimno - 4 łyżki nasion zalewamy odrobiną wody, odstawiamy na noc, a rano odcedzamy. Glutek przygotowany na zimno jest bardziej wodnisty, nie ma aż tak żelowej konsystencji. Można stosować go na suche włosy (mogą to być falowane lub całkiem proste) w celu wygładzenia i zniwelowania puszenia. 

Żele przygotowane na obydwa sposoby przechowujemy w lodówce do 6 dni.  

flax seed 1273469 1280
fot. pixabay.com

Twarz i paznokcie

W ten sam sposób możemy przygotować maseczkę na twarz, lub odżywkę do paznokci. Jeśli nie czujemy potrzeby przecedzania żelu, możemy śmiało nałożyć go na twarz razem z ziarenkami. Zmywamy po około 20 minutach. Żel z siemienia lnianego ma działanie nawilżające, wygładzające i kojące, witamina E zapobiega przedwczesnemu starzeniu skóry, a kwasy tłuszczowe chronią przed oparzeniami słonecznymi. 

Niepozorne nasionka lnu kryją w sobie wielką moc. Warto ją poznać i wykorzystywać na co dzień! Czy to jako dodatek do pysznego koktajlu, czy nieco ‘zdrowia’ przemyconego przy wypieku ulubionych babeczek, siemię lniane pozwoli nam pożegnać się z wieloma nieprzyjemnymi dolegliwościami, naładuje nas wartościowymi składnikami odżywczymi i za niską cenę i niewiele wysiłku pozwoli bardziej cieszyć się zdrowiem.

Avatar of Adrianna Juranek
Ekspert w dziedzinie literatury, licencjatka filologii śródziemnomorskiej. Pasjonatka podróży, egzotycznej kuchni oraz popkultury. Wolne chwile poświęca na fitness, długie spacery lub seriale.
Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *