Czym jest Hatha Joga?

W dzisiejszym, szybko zmieniającym się świecie, gdzie codzienne wyzwania i stres stają się naszymi stałymi towarzyszami, poszukiwanie równowagi między ciałem a duchem wydaje się być nie tylko pożądane, ale wręcz niezbędne. Hatha joga, jedna z najstarszych i najbardziej uniwersalnych form praktyk jogi, oferuje nam narzędzia, które pomagają odzyskać utraconą harmonię i wewnętrzny spokój. W tym artykule przyjrzymy się bliżej, jak hatha joga może stać się kluczem do zrozumienia i pielęgnacji naszego ciała i ducha, tworząc fundament zdrowego i zrównoważonego życia.

Czym jest Hatha Joga?

Hatha Joga to najbardziej tradycyjna joga indyjska. Na zachodzie głównym sposobem nauczania tego stylu jogi, jest praca z ciałem, ograniczająca się do ćwiczeń fizycznych, często polegających na wykonywaniu poszczególnych asan. Jest to okrojone podejście, które odchodzi od filozoficznego i ezoterycznego aspektu indyjskiej jogi. Hatha Joga to bardzo obszerny temat, za sprawą czego, niewiele źródeł informacyjnych opisuje go szczegółowo. Poszukując wiadomości na temat Hatha Jogi i jej elementów składowych, raczej trafimy na wzmiankę dotyczącą asan i pranajamy i czasami kriji. Słowo „hatha” można przetłumaczyć jako „siła” lub „upór”, co podkreśla fizyczny aspekt tej praktyki. Jednakże, w swojej esencji, hatha joga dąży do osiągnięcia równowagi („ha” oznacza słońce, a „tha” księżyc) i harmonii wewnętrznej, co ma bezpośredni wpływ na nasze samopoczucie i zdrowie.

Oryginalnie ścieżkę Hatha Jogi, czyli głównego nurtu Jogi dominującego na Zachodzie, stanowi siedem grup praktyk: Śodhana (sześć rytuałów oczyszczania), Dridhata (asana – wzmocnienie ciała), Sthairjam (mudra i bandha – postawa stabilności), Dhairjam (Pratjahara – cierpliwość i wytrwałość), Laghwan (Pranajama – lekkość, wnikliwość), Pratjakszam (Dharana/Dhjana – wrażliwość), Samadhi (odosobnienie).

Czym jest Hatha Joga?
Hatha Joga / fot. pexels.com

Kluczowe elementy praktyki

Asany – Pozycje jogiczne

Asany to pozycje jogiczne, które wzmacniają i uzdrawiają ciało, pozwalają na osiągnięcie wewnętrznego spokoju, równowagi psychicznej i emocjonalnej. W jodze wyróżnia się aż 84 różne pozycje. Asany odgrywają ważną rolę w procesach wewnętrznych – oddziałują na układ nerwowy, mózg, funkcjonowanie narządów, a także umysł – poczucie spokoju, spełnienia, szczęścia. 

Krije – Zaawansowane techniki

Krije to dziś mniej popularne, indywidualne techniki, wchodzące w sadhany – zbiór praktyk duchowych. Jednym z elementów Hatha Jogi jest Sześć Rytuałów Oczyszczających (Śodhana). Śodhana jest częścią składową sadhan. Sześć Rytuałów Oczyszczających to kolejno:  

  • Dhauti – oczyszczanie całego ciała, zarówno od wewnątrz jak i na zewnątrz. Oczyszczanie oczu, języka, płukanie żołądka i oczyszczanie układu pokarmowego. Są to bardzo trudne i zaawansowane techniki, które należy wykonywać jedynie pod okiem doświadczonego nauczyciela. 
  • Vasti – oczyszczanie jelit, stosowanie lewatyw, płukanek z ziół czy osolonej wody, zdaniem joginów praktyka ta zapobiega nowotworom i innym chorobom.
  • Neti – oczyszczanie gardła oraz nosa, za pomocą wody bądź tkaniny. Rytuał ten oczyszcza zatoki, udrażnia nozdrza, uwalnia od alergii, a także migreny.
  • Trātaka – skupienie wzroku na określonym punkcie, np. płomieniu świecy, czubku własnego nosa. Trātaka leczy wzrok, poprawia koncentrację, oczyszcza umysł.
  • Nauli – to pompowanie powietrza, ćwiczenia polegające na napinaniu i rozluźnianiu brzucha zgodnie z oddechem. Dzięki tej praktyce oczyszczamy umysł.
  • Kapālabhāti – oczyszczanie głowy poprzez naprzemienny oddech. Wdech – przez lewe nozdrze, wydech przez prawe. 

Mimo, iż praktyki te są częścią składową Hatha Jogi, to oczywiście w zachodnich szkołach są raczej pomijane. Trudno wyobrazić sobie godzinne zajęcia jogi w klubie fitness zawierające jeden z powyższych rytuałów 🙂

Pranajama – kontrola oddechu

Ostatnim elementem Hatha Jogi, który udało się przenieść do naszej kultury jest pranajama, polegająca na oczyszczaniu, nie tylko systemu nerwowego, ale także całego ciała z toksyn oraz złych emocji. Pranajama to kontrola oddechu, powiązana z wyciszeniem, spokojem i odnalezieniem równowagi. Dzięki opanowaniu tej sztuki, osoba praktykująca ma możliwość wnikania w pewne stany świadomości, które podczas zwykłego czuwania są niedostępne, jak na przykład sny. 

Korzyści Hatha Jogi

Praktykowanie hatha jogi przynosi szereg korzyści zarówno dla ciała, jak i dla umysłu. Oto niektóre z nich:

Dla ciała

  • Poprawa elastyczności i siły – regularne praktykowanie asan wpływa na zwiększenie zakresu ruchu i budowanie siły mięśniowej.
  • Lepsza postawa – hatha joga pomaga korygować wady postawy, co przekłada się na mniejsze bóle pleców i ogólne samopoczucie.
  • Detoksykacja organizmu – techniki oddechowe i pozycje wspierają naturalne procesy oczyszczania organizmu.

Dla umysłu

  • Redukcja stresu – medytacja i skupienie na oddechu pomagają obniżyć poziom stresu i poprawić jakość snu.
  • Większa świadomość ciała – regularna praktyka uczy lepszego rozumienia sygnałów wysyłanych przez nasze ciało.
  • Poczucie spokoju i zadowolenia – hatha joga pomaga odnaleźć wewnętrzną równowagę, co przekłada się na większą radość z życia.

Inspirujące historie

Warto też poszukać inspiracji w historiach osób, które dzięki hatha jodze odmieniły swoje życie. Czy to poprzez poprawę stanu zdrowia, odzyskanie wewnętrznej równowagi czy też znalezienie nowej pasji – historie te pokazują, jak wielki wpływ może mieć hatha joga na różne aspekty naszego życia.

Jedną z prawdziwych i inspirujących historii jest opowieść o Arthurze Boorman, byłym spadochroniarzu amerykańskiej armii, który przez lata cierpiał na poważne kontuzje odniesione podczas służby. Te urazy spowodowały, że Arthur stał się niepełnosprawny i przez ponad 15 lat był zmuszony do poruszania się na wózku inwalidzkim. Lekarze powiedzieli mu, że nigdy nie będzie mógł chodzić bez pomocy.

Arthur zaczął szukać alternatywnych metod leczenia i natrafił na jogę. Pomimo początkowego sceptycyzmu i wielu niepowodzeń, nie poddał się. Z pomocą DDP Yoga, programu opracowanego przez byłego zapaśnika Dia­monda Dallas Page’a, który łączy jogę, tradycyjne ćwiczenia siłowe i rehabilitacyjne techniki oddechowe, Arthur zaczął stopniowo odzyskiwać siłę i mobilność.

Jego postępy były dokumentowane i udostępniane w internecie, co stało się inspiracją dla wielu ludzi na całym świecie. W ciągu 10 miesięcy Arthur stracił ponad 60 kg, odzyskał zdolność chodzenia bez pomocy i całkowicie odmienił swoje życie. Jego historia pokazuje, jak determinacja, ciężka praca i wiara w siebie mogą prowadzić do niemożliwych do wyobrażenia zmian.

Arthur Boorman udowodnił, że ograniczenia, z którymi się mierzymy, często są tylko w naszych głowach, a joga może być potężnym narzędziem na drodze do zdrowia i samorealizacji. Jego historia to prawdziwy przykład siły woli i mocy jogi w transformacji nie tylko ciała, ale i całego życia.

Jak zacząć praktykować?

Zaczynanie przygody z hatha jogą może wydawać się wyzwaniem, ale kilka prostych wskazówek pomoże Ci rozpocząć praktykę:

  • Znajdź odpowiednie miejsce – wybierz ciche, spokojne miejsce, gdzie będziesz mógł/mogła skupić się na praktyce.
  • Wybierz odpowiedni strój – ubrania powinny być wygodne i nie krępować ruchów.
  • Rozpocznij od podstaw – zacznij od prostych asan i stopniowo dodawaj trudniejsze pozycje do swojej praktyki.
  • Słuchaj swojego ciała – nie przekraczaj swoich granic i pamiętaj o regularności.

Podsumowanie

Hatha joga to nie tylko praktyka fizyczna, ale przede wszystkim droga do głębszego poznania siebie, swojego ciała i ducha. Jest to podróż, która może przynieść nieoczekiwane korzyści i zmienić sposób, w jaki postrzegamy świat i samych siebie. Pamiętaj, że każdy może praktykować hatha jogę, niezależnie od wieku czy kondycji fizycznej. To, co najważniejsze, to otwarte serce i chęć do odkrywania. Mam nadzieję, że ten artykuł zainspiruje Cię do rozpoczęcia lub pogłębienia Twojej praktyki jogi, odkrywając nieznane dotąd obszary harmonii ciała i ducha. Namaste.

Marketing Manager, uwielbia podróże, zwierzęta, zdrowe odżywianie, książki, poradniki, a od niedawna również jogę. Ciągle poszukuje wrażeń :)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *